Գ Մակաբայեցիներ

5

1Յա՛յնմ ժամանակի կոչէր նա զՀերմոն փղապետ, մեծա՛ւ սաստկութեամբ վառել զփիղսն ՚ի վաղիւ անդր. զի առանց յապաղելոյ պատրաստեսցէ գինեզէնս խնկալիցս՝ զայրացեալս կնդրկաւ՝ գազանացեալս անապակաւ, ՚ի հրապարա՛կ ածել՝ թուով իբրեւ եւթն հարիւր. ածե՛լ պատրաստել ահագին պատուհաս ազգին Եբրայեցւոց։ 2Եւ թագաւորն զա՛յս հրաման տայր փղապետին, եւ ինքն յուրախութիւն դառնայր՝ բազում զօրօք մեծամեծ աւագանով, որ առաւե՛լ եւս թշնամութեամբ էին ընդ ազգին Եբրայեցւոց քան զթագաւորն։ 3Իսկ փղապետն իբրեւ լուա՛ւ զհրամանն սաստկութեամբ՝ կատարէր, ՚ի անդ զփիղսն պատրաստէր. եւ ա՛յլ սպասաւորքն ելանէին կապէին զտառապելոցն զոտս եւ զձեռս, եւ զա՛յլ պահ գիշերապահ շո՛ւրջ զնոքօք զգուշութեամբ բիւրազգի ածէին. ընդ միտս իւրեանց համարեալ, ընդ այգն ընդ առաւօտն վախճան սատակման ածեալ ՚ի վերայ ազգին տեսանէին։ 4Իսկ Հրէայքն յամենայն կողմանց զանձինս իւրեանց անզօր եւ առանց օգնականութեան գէ՛շ անկեալ հեթանոսացն համարէին. զամենակալն , եւ զամենայն զօրութեանց զօրացուցիչ զողորմածն Աստուած՝ անդադար բարբառով արտասուօք կարդային։ Անկեալ առ հասարակ աղաչէին՝ դարձուցանել շրջել զխորհուրդն անօրէնութեան. մեծապէս յայտնութեամբ անցուցանել զօրհասն, որ անդէն մօտաշուտ զոտիւք զձեռօք պատեալ է։ 5Փղապետն զանողորմ գազանսն՝ գինեզէնս խնկալիցս զայրացուցեալ ընդ առաւօտն ՚ի դուռն թագաւորին հասուցանէր։ 6Իսկ ա՛յն որ յաւիտենից ժամանակաց գեղեցիկ արարածք, բարւո՛ք բաժին տունջեան եւ գիշերոյ վիճա՛կ ելեալ յերկնաւոր ՚ի պարգեւատու յառատաձեռնն Աստուծոյ, ելանէր պարգեւ մասն մի քնոյ՝ զոր առաքէր ՚ի վերայ թագաւորին. եւ անդէն թանձր եւ խորին, եւ քաղցր եւ անոյշ քնով ՚ի զօրութիւն Տեառն կապէր զթագաւորն, եւ զնա յանշարժ խորհրդոցն անտի խաբեալ վրիպեալ կացուցանէր։ 7Ա՛նդ որդիք Եբրայեցւոցն՝ զժամանակեալ զմահաբեր զօրհասի՛ ժամանակն զանցուցեալ, զսուրբն զերկնաւորն Աստուած օրհնէին։ Եւ դարձեալ անկեալ ՚ի վերայ երեսաց իւրեանց՝ աղաչէին կատարել զպարգեւն ՚ի մեծազօր բազկէ անտի, ՚ի մէջ հպարտացեալ հեթանոսացն երեւեցուցանել։ 8Իբրեւ ընդ մէջ լինէր ժամ տա՛սներորդ. եւ սպաս տաճարին ամենայն պատրաստեալ էր, եւ կոչնականքն յիւրաքանչիւր ՚ի չափս յօրինեալ կային. յանկարծակի խթեաց ա՛զդ արար, մերձ յանցանել լինել ժամ ուրախութեան տաճարին։ Զա՛յն ժամ զուրախութեան զմտաւ ածէր թագաւորն, եւ անդէն բազմեալ վաղվաղակի հրամայէր զկոչնականսն ՚ի ներքս կոչել, սպա՛ս առնել տաճարին բարձի՛ցն պատրաստութեան, զա՛յր ա՛յր յիւրաքանչիւր գահ հրամայէր մատուցանել. 9՚ի ձե՛ռն առեալ զուրախութիւն խրախունս առնէր տաճարին, զանագան ժամուն ընդ ուրախութիւն զուարթութեան անցուցանել։ Իբրեւ յերկարագո՛յն նուագօք զբանիւք անկանէին. կոչեաց զփղապետն ահե՛ղ սաստկութեամբ դառնապէս պատուհասէր. ընդէ՞ր կամ զմէ՞ զժամադիր սաստիկ հրամանի զօրահասաւ՝ անցեալ Հրէայքն, եւ զայս օր կեցեալ գտանէին։ 10Նա՝ կա՛յր ցուցանէր նմա զհրամանն արքունի՝ գիշերախառն կատարեալ. եւ նոքին կոչնականքն վկայէին բանիցն փղապետին։ Ապա թագաւորն զդառնութիւն գազանութեանն ցածուցանէր՝ եւ ասէ. Ե՛րթ դու քեզ՝ զայս օր քնո՛յ շնո՛րհ կալցին նոքա։ Բայց անվրէպ զվաղիւ օրն պատրաստեսջի՛ր ՚ի նմի՛ն գազանութեան զփիղսն ՚ի վերայ անօրէն ազգին Հրէից սատակման հասուցանելոյ։ 11Իբրեւ զա՛յն ասէր թագաւորն. եւ ամենեքին լի՛ ուրախութեամբ ընդ մի բերան զհրամանն գովէին, յիւրաքանչի՛ւր վանս ՚ի միմեանց բաժանեալք, վասն անագան ժամուն մեկնէին. եւ սակայն այնչափ ո՛չ տային քնոյ զանձինս, որչափ զգիշերն ամենայն զմտաւ ածէին մենքենայել զինչ նոր նոր չարչարանս ՚ի վերայ տառապելոցն հասուցանե՛լ մարթասցեն։ 12Ա՛յն ինչ՝ հա՛ւ խօսեցաւ, կանուխ ընդ առաւօտն գազանացուցեալ՝ վառեալ զգազանսն ՚ի եւ ՚ի , ածեալ պատրաստէր. եւ ինքն իջեալ ՚ի մեծի սրահի անդ ճե՛մ առեալ շրջէր։ Իսկ որ ՚ի քաղաքի անդ էին, առհասարակ ելեալ հեղեալ՝ եկեալ ժողովեալ էին. դէ՛տ ակն ունէին թշուառութեան տեսլեանն, որ ընդ այգն ընդ առաւօտն ՚ի վերայ Հրէից սպառնացեալ պահէր։ 13Եւ Հրէայքն ժամ ՚ի ժա՛մ անցեալ զօրհասաւն, բազում արտօսր՝ պահոց պնդութեան ՚ի ձայն ողո՛րմ ողբոց, զձեռս յերկինս բարձեալ՝ զմե՛ծ զամենազօրն Աստուած աղաչէին, միւսանգամ այցելո՛ւ լինել փրկել զնոսա յանհնարին յօրհասէն։ 14Չեւ՛ լինէր արեգական ճառագայթիցն յաշխարհ սփռեալ, եւ թագաւորն յարուցեալ դէտ ակն ունէր մեծամեծացն. հասեալ ՚ի դուռն փղապետին, աչօք ցուցանել զպատրաստութիւն փղացն, ո՛րպէս վառեալ պատրաստեալ ՚ի դուռն հասեալ էր. 15թագաւորն շնորհակա՛լ լինէր. զարմացեա՛լ էր ընդ պատրաստութիւնն։ Դարձեալ միւսանգամ անդրէն զառածանէր, զի՞նչ իրք իցեն վասն անօրէն ճեպոյն. դարձեալ զմիտս դարձուցանէր, պատուհա՛ս ՚ի վերայ փղապետին կապէր, թէ որ ինչ հրաման տուեալ էր, զայն ո՛չ վաղվաղակի ՚ի գլուխ հանեալ ցուցանէր։ 16Եւ այս ամենայն լինէր ՚ի հրամանէ Տեառն ամենակալի, զանհնարին զօրհասին պնդութեան խորհուրդսն յապուշ դարձուցանէր։ Արդ մատուցեալ փղապետն զմեծամեծս յաւագանւոյն ՚ի վկայութիւն տանէր. ո՛րպէս կանխաւ փիղքն վառեալ եւ զօրքն պատրաստեալ, զհրամանն արքունի հաստատուն ՚ի գլո՛ւխ կատարեալ ցուցանէր։ 17Դարձեալ յայնմ ժամանակի թագաւորն լնոյր մեծաւ բարկութեամբ վասն մեծութեանց գթոյն Աստուծոյ, զի կամէր ցրուել զխորհուրդս նորա։ Որ անդէն իսկ մեծաւ բարկութեամբ՝ սաստիկ պատուհասիւք հայեցաւ ընդ փղապետն։ Սկսաւ խօսել՝ եւ ասէ. 18Որ միանգամ հարք եւ մարք եւ որդիք ՚ի տեսանել իսկ եկեալ իցեն, գրեսցի կո՛ւր արկանել գազանացն. եւ զքեզ ընդ նոսա փոխանակ անմեղացդ այդոցիկ, որ իսկզբանէ՛ նախնեաց մինչեւ ՚ի նախնիս անարատ զարդարութիւն եւ զհաւատս՝ մեզ պահեալ է Եբրայեցւոցդ այդոցիկ։ Եւ եթէ ո՛չ վասն դայեկատոհմ միասնունդ սիրոյն էր, զքաղցր արեւդ յաչա՛ցդ հատանէի, եւ զքեզ նենգաւո՛ր չարագործ ՚ի միջոյ պակա՛ս առնէի։ 19Փղապետն ա՛յսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւո՛ր պատուհասէն մազապուր ելանէր. եւ յառաջին զուարթութենէ անտի զիջեալ տրտմագոյն երեսօք այր զարամբ զինքն ՚ի միջո՛յ անտի ՚ի բա՛ց մերժէր. եւ բարեկամքն իւրաքանչիւր գլուխ ՚ի վայր արկեալ, զամբոխն ժողովեալ յիւրաքանչի՛ւր պէտս հրաման տուեալ ցրուէին։ 20Որդիքն Եբրայեցւոց իբրեւ լուան զթագաւորին. զերեւելին զՏէր Աստուած, զթագաւորն թագաւորաց օրհնել սկսան. առաւել իբրեւ զա՛յս օգնութիւն եւս ՚ի վերայ անձանց իւրեանց գտին։ Եւ անդէն վաղվաղակի թագաւորն հրաման տայր կոչնականացն յուրախութիւն դառնալ։ 21Կոչեաց զփղապետն դարձեալ մեծա՛ւ պատուհասիւ, սկսաւ խօսել ընդ նմա եւ ասէ. Քանի՞ցս անգամ քեզ վասն նոցա, ա՛յ թշուառ՝ պատուէր տուեալ է, վառել կազմել պատրաստել զփիղսն. գոնէ արդ՝ առ վաղիւ պատրաստեսցես յեղեռնաւոր թշուառական ազգին Հրէիցն։ 22Իբրեւ զա՛յն լսէին բազմականքն ամենայն առաւե՛լ զարմանային ընդ յեղյեղուկ միտս թագաւորին։ Եւ ասեն. Ցե՞րբ է այդ արքայ, ցե՞րբ ՚ի միտս քո փորձես զմեզ. այդ՝ երիցս անգամ հրամայեալ է սատակել զազգդ ժպիրհ. եւ դարձեալ միւսանգամ զքոյին հրաման անդրէն եղծանես։ Զիա՞րդ վասն այսորիկ եւ քաղաքս ամենայն ՚ի ժողովս իւրեանց առաւել վշտացեալ են քան զայն չարագործս։ 23Զայսմանէ ամենայնիւ վրիպակ արքայն լի՛ եղեալ յիմարութեամբ ՚ի վարանս մտանէր. եւ յա՛յն ինչ ո՛չ հայէր՝ որ յերկնից այցելութիւն էր ՚ի վերայ Հեբրայեցւոց։ Դարձեալ սաստկութեամբ երդնոյր զերդումն անկատար, ասէ. Առանց իրիք յերկուանալոյ՝ զնոսա ՚ի դժոխս յուղարկեցից առաթո՛ւր կոխեալս անհնարին գազանացն. զօրաժողով լինել առ հասարակ ՚ի վերայ Հրէաստանի, զփայտակերտն հրով դատել, եւ զկաւակերտն ջուրբ լուանալ. ՚ի գերութեան վարել առ հասարակ, զինչս եւ զստացուածս, եւ զոր ինչ կայ ՚ի նմա։ Եւ զայն պահեստ ՚ի մէնջ զտաճարն նոցա հրձի՛գ առնել, եւ զնա զոհից զամենայն աւուրս ժամանակաց կացուցանել։ 24Յայնմ ժամանակի հաստատութեամբ բանս լուեալ կոչնականքն, եւ բարեկամք տոհմային սիրելիք, հաստատութեամբ զբանն լուեալ՝ զուարճացեալ գնային. հրամա՛ն տային զօրացն՝ յամուր վայրի արգելեալս, շուրջ գիշերապահս եւ խրամապահս կացուցանել։ 25Իսկ փղապետն յանհնարին մոլութիւն զգազանսն վառեալ պատրաստէր. խնգեալ գինւով կնդրկախառն յահեղ պատրաստութիւնն վառէր զդիւագին գազանսն առ վաղիւ անդր, անթիւ գէշ անկեալ հասեալ յասպարիսի անդ։ Արդ՝ ե՛կն եմուտ ՚ի սրահ անդր, ստիպէր տագնապաւ զթագաւորն ՚ի կոտորո՛ւմն կապեալ ժողովրդեան։ 26Յայնմ ժամանակի ամենայն զօրքն՝ անհնարին գազանօքն դիմեալ գայր ՚ի դուրս թագաւորն, ՚ի մտի եդեալ անգութ աչօք, անողորմ սրտիւ, ինքնին տեսանել զվշտագին սատակումն թշուառական գնդին։ 27Իբրեւ եկին հասին փղօքն պատրաստելովք, եւ զօրօք վառելովք ՚ի դուռն քաղաքին. ա՛զդ լինէր Հրէիցն թնդիւն զօրացն, փայլիւն զինուն. փոշին որ ելանէր դիզանէր՝ յա՛մպս հասանէր. ամբոխն աղաղակէին զնոքօք պատեալ, զմիտսն յապուշ դարձուցանէր. եւ զայս յետին կատարած համարեցան ՚ի վերայ թշուառութեան կարծեացն։ Յողորմ գութ խանդաղատեալ հարք եւ մարք, ուստերք եւ դստերք, քորք եւ եղբարք, տոհմային բարեկամք սիրելիք, զմիմեանց պարանոցօք անկեալ փարեալ պատեալ համբուրէին։ 28Եւ կէսք զմատաղածին մանկունս ՚ի գի՛րկս առեալ յետին զա՛յն ծուծ ստին ՚ի բերան եդեալ տղայոցն՝ համարէին։ Եւ մինչդեռ յայնմ յաղէտս տարակուսի եւ ՚ի շտապ տագնապի երիթամածեալ կային, յիշեցին զառաջին օգնականութիւնն որ եղեւ յերկնից. առհասարակ միաբան ՚ի միմեանց մեկնէին, եւ ՚ի տղայ մանկանցն բերանոյ զստինսն ՚ի բա՛ց կորզէին. եւ առ հասարակ անկեալ առաջի մեծութեանցն աստուածութեանն թաւալէին։ Ձա՛յն բարձեալ մեծաւ բարբառով ՚ի գոչիւն լալոյ, զամենազօրն զամենակալն աղաչէին, ՚ի գո՛ւթ դառնալ մեծաւ ողորմութեամբ. փրկել զհատեալս ՚ի յուսոյ, զհասեալ մերձեցեալսն ՚ի դրունս դժոխոց։

Աստվածաշունչ «Գրաբար» Թարգմանություն (1805)