Բ Մակաբայեցիներ
4
1Այլ վասն Սիմոնի՛ որ գանձին եւ գաւառին նամակագի՛ր էր, առաւել եւս յաճախէր՝ ամբաստա՛ն լինէր վասն Հոնեայ, եթէ նա՛ ինքնին գլխովին որ զՀեղիոդորոսն շարժեաց եւ լլկեաց. եւ ամենայն չարեաց ի՛նքն է առաջնորդ եւ գործելի։ 2Եւ զբարերար քաղաքին եւ զայցելու, եւ զերախտաւոր զազգին, զնախանձայոյզ զվրէժխնդի՛ր զօրինացն, իբրեւ զվնասակա՛ր իրաց արքունի իշխէր ՚ի ներքս արկանել կշտամբելով։ 3Եւ ա՛յնչափ վարէր զհե՛ռ զնախանձ թշնամութեան, մինչեւ ոմանց՝ զոր ՚ի գո՛րծ կացուցեալ էր Սիմոն մահո՛ւ պա՛րտ առնէր նոցա զսուրբն։ 4Իբրեւ զա՛յնչափ անհնարին տեսանէր հակառակութեամբ Հոնիա, դարձեալ ՚ի մոլորութիւն անդր հայէր Ապողոնիա՝ որ Ստորին Ասորւոց եւ Տաճկաստանի սպարապե՛տն էր, զի եւ նա՝ չարեաց ընկեր գործոց կցորդէ՛ր Սիմոնի. յա՛յնչափ զմիտս թագաւորին բորբոքէին։ 5Անհնարին համարեցաւ այնուհետեւ զհասարակաց օգուտ ՚ի մէջ մատուցանել առանց օգնականութեան թագաւորի առն հրամանի. 6մանաւանդ զի տեսանէր զՍիմոն անդադա՛ր ՚ի վերայ խարդախութեանց խորամանգութեամբ անհանգի՛ստ ջանացեալ։
7Իբրեւ Սելեւկոս փոխեցաւ յաշխարհէ, եւ ա՛ռ զթագաւորութիւնն Անտիոքոս, որ անուանեալն կոչէր Երեւեալ. Յասոն անուն ոմն՝ եղբայր Հոնեայ, ջանացաւ շնութեամբ մտանել հանել զքահանայապետութիւնն յՈնեայ. 8խոստացաւ տա՛լ յարքունիս վաթսուն քանքար ՚ի վերայ երեք հարիւր քանքարոյ. եւ յայլոց մտից ութսուն քանքար. 9եւ ա՛յլ եւս հարիւր եւս մատուցից ասէ՝ եթէ գործն աջողեսցի. զքաղաքն ՚ի ձեզ նուաճեցից, թեատրոնս եւ կրկէսս շինեցից ասէր, եւ Երուսաղեմացւոցն ՚ի ձե՛ր անուն Անտիոքացիս գրեցից։ 10Իբրեւ յա՛նձն առ թագաւորն, եգի՛տ նա զիշխանութիւնն զոր խնդրէր՝ հետ ընդ հետ վաղվաղակի ՚ի Յունաց ՚ի հեթանոսութիւն անդր զընտանի օրէնսն դարձուցանէր։ 11Զպարգեւսն զառաջինսն զարքունի որ ՚ի ձեռն Յովհաննու, եւ Փտողոմեայ հօր ՚ի ժամանակի հրեշտակութեանն՝ որ վասն հասարակաց սիրով օգնականութեան կատարեցան եւ զկրօնսն օրինաւորս ՚ի բա՛ց քակեցին, եւ անօրէնութեան նո՛ր օրէնս ՚ի ներքս արկանէր։ 12Զի ՚ի ներքս ընդ բերդա՛ւն իսկ թեատրոնս եւ երիտասարդանոցս շինէր. ժիրաժիր մանկունս ընտրանաւ՝ զայն յուսումն արուեստականացն տային։ 13Եւ այնպէս իմն եռա՛նդն ածէին, սկի՛զբն արարեալ այլազգութեանն եւ հեթանոսութեանն վասն ամպարիշտ եւ չքահանայապետ Յասոնեայ անհնարին մոլորութեանն։ 14Զի այնուհետեւ թողեալ էր զպաշտօն պատարագաց սեղանոյն, եւ զսպասս տաճարին, եւ արհամարհեալ էր զողջակէզս պատարագացն. յօժարագոյնս տային զանձինս իւրեանց ազգք քահանայիցն ՚ի մարձիչս եւ ՚ի բռնամարտիկս, եւ յանօրէնս բաշխոյս կաքաւչաց, եւ արդնընկէց տէգընկէց ձայնատու ժամանակաւն։ 15Եւ զհայրենի՛ պատիւն առ ոչինչ համարէին, բայց զանօրէն հեթանոսութեան փառս քան զօրհնութեան փառս լա՛ւ համարէին։ 16Վասն այսորիկ իսկ եւ վա՛ղ հասանէին ՚ի վերայ նոցա նեղութիւնքն որ շուրջանակի հասեա՛լ պատեա՛լ պաշարեալ պահէին։ Զի որոց ընդ բա՛րս եւ ընդ գնացս նախանձէին, եւ կամէին ամենայնի՛ւ նմանել նոցա, զնոսին իսկ դահիճս եւ թշնամի՛ս եւ տանջիչս անձամբ անձին ինքեանք իսկ պատրաստեցին։ 17Զի անօրինել ոք յաստուածեղէն օրէնսն դիւրին մի՛ համարիցի. այլ զայս ամենայն ժամանա՛կդ որ առաջի կայ յայտնապէ՛ս պատմեսցէ։ 18Արդ է՛ր ժամանակ եկեալ հասեալ՝ է՛ր դից պաշտօնն հինգամեակ պաշտաման ՚ի Ծուր քաղաքի առաջի թագաւորին։ 19Յայն պաշտօն՝ անօրէն Յասոն խաղալիկս եւ հանդիսականս ՚ի սուրբ յԵրուսաղէմ քաղաքէ անուանեալս Անտիոքացիս յղէր. ՚ի ձեռն տայր նոցա երեք հարիւր սատեր ՚ի գինս զոհից Վահագնի պաշտաման։ Իբրեւ եկին բերին որ բերէինն՝ աղաչեցին զի մի՛ խառնեսցեն զայն արծաթ ՚ի զոհս կռոց պաշտաման. զի ո՛չ էր պարտ եւ պատշաճ ՚ի սուրբ տեղւոջէ անտի գանձ՝ երթալ զոհից կռոց դի՛ց պաշտաման։ 20Նոքա որ առինն՝ առնուլ առին վասն այնորիկ որ ետն բերել յանուն զոհիցն պաշտաման. բայց վասն բերելեացն աղաչելոյ՝ անդր ինչ ո՛չ խառնեցին, այլ ետուն ՚ի գործ արքունի վարձ նաւաց գործելոյ։
21Այլ յետ հրեշտակութեանն Ապողոնեայ Մենեսթեանց յերկիրն Եգիպտացւոց ա՛նց Փտողոմէոս թագաւորն Եգիպտացւոց, եւ ա՛ռ զթագ փոխանակ նորա Անտիոքոս. եւ իբրեւ օտարացեալ իմն համարէր զանձն կողմանցս այսոցիկ։ Դա՛րձ արար՝ խաղաց գնաց՝ եկն ՚ի քաղաքն Յոպպէացւոց. անտի եկն յԵրուսաղէմ. 22եւ անդ մեծապէս մեծարեցաւ ՚ի Յասոնէ՝ եւ ՚ի քաղաքէ անտի, մեծամե՛ծ սքանչելեօք՝ ջահիւք եւ բոցաճաճանչ սպասուք. ապա անտի խաղաց գնաց ՚ի կողմանս Տաճկաստանի ամենայն զօրօքն հանդերձ։ 23Ապա յետ երից ամաց ժամանակի, արձակեաց Յասոն զՄենեղաւոս զեղբայր մոլեկան Սիմոնի, ՚ի ձեռն ետ նմա տանել առ արքայ զգանձն զարքունի։ 24Նա՝ իբրեւ յանդիման եղեւ արքային, եւ մեծարեցաւ ՚ի նմանէ, յա՛նձն իւր սկսաւ կորզել զքահանայութիւնն. եւ զյանցանել զՅասոնեաւ՝ յաւել եւս ՚ի սակ գանձին ա՛յլ եւս երեք հարիւր քանքար. 25եւ առեալ գայր զհրաման իշխանութեանն զարքունի։ Ե՛կն եհաս. քահանայապետութեան ինչ արժանի գործ ո՛չ գործեաց, այլ սրտմտութիւն դառնութեան՝ չարաչար գազանապէս վարեալ բերէր։ 26Եւ Յասոն որ դաւով զիւրոյ եղբօր զքահանայութիւնն ինքն շնացաւ, դարձեալ զնորա քահանայութիւնն նոյնպէս ա՛յլ տարաւ. եւ նա փախստեայ յերկիրն Ամոնացւոց հալածական անկանէր։
27Իսկ Մենեղաւոս առնուլ ա՛ռ ՚ի ձեռս զիշխանութիւն քահանայութեան. բայց զայն ինչ որ թագաւորին խոստացեալ էր ողջ՝ ո՛չ կարէր առնել։ Իբրեւ ստիպե՛լ տագնապել պահանջել սկսաւ հազարապետն դղեակ բերդին. 28զի նմա՛ էր յանձն հանել հարկ զաշխարհին. վասն այնորիկ իսկ եւ երկոքին ՚ի միասին ՚ի դուռն կոչեցան։ 29Եւ իբրեւ ետես Մենեղաւոս թէ չէ՛ զհարկն ՚ի դուրս հատուցանելոց, եմո՛ւտ ընդ փոխանակաւ, եւ կացոյց փոխանակ զԼիւսիմաքոս զեղբայր իւր. եւ Սուստրատոս կա՛յր ՚ի վերայ գործոցն Կիպրացւոց։ 30Իբրեւ ա՛յս իրք ա՛յսպէս հաստատեալ կային, դէ՛պ եղեւ Տարսացւոց եւ Մաղովտացւոց ժամանակն ՚ի գրգի՛ռ վայրի դիպել. վասն զի տուեալ էր զնոսա յուտեստ Անտիոքիդեայ հարճի թագաւորին։ 31Փո՛յթ կալա՛ւ չո՛ւ առնել հասանել ցածուցանել զնոսա. եւ թո՛ղ ՚ի տեղւոջ իւրում փոխանակ իւր զԱնդրոնիկոս ՚ի նմին պատուի։ 32Իբրեւ ժամանա՛կ իւր պարապոյ գտեալ Մենեղաւոս, մեղմով սպաս ոսկի գողացաւ ՚ի տաճարէ անտի. եւ ետ նա Անդրոնիկեայ. նա եւ ա՛յլ եւս վաճառեալ էր նորա ՚ի Ծուր եւ յայլ քաղաքսն որ շուրջ զնովաւ էին։ 33Որպէս յանդիմանութեամբ յայտ առնէր Ոնիա յամրէ անտի, յոր անկեալ էր ՚ի Դափնա Անտիոքացւոց. 34վասն այնորիկ Մենեղաւոս իբրեւ ի՛ւր արարեալ զԱնդրոնիկոս՝ աղաչէր զնա, եւ նովաւ ջանայր զբռա՛մբ արկանել զՈնիա։ Նա գնա՛ց եկն առ Ոնիա, եւ հաւատացուցանէր զնա նենգութեամբ՝ եւ դաշինս հաւատարիմս կռէր ընդ նմա ծա՛նր ծա՛նր երդմամբք. սակայն հաւանեցոյց զնա ելանել յամրէ անտի, թէպէտ եւ է՛ր ինքն ՚ի միտս կասկածոտս։ Եւ անդէն իբրեւ եհան՝ խողխողեաց, ամենեւին ո՛չ զանգիտեաց յիրաւանցն արդարութենէ։ 35Վասն այսորիկ ո՛չ միայն Հրէայք՝ այլեւ հեթանոսք բարկացեալ էին. եւ կարի՛ առաւել՝ վասն առնն տարապարտուց մահուանն։ 36Այլ թագաւորն իբրեւ դարձաւ ՚ի կողմանցն Կիւլիկեայ, առաջի՛ անկանէին քաղաքա՛ց քաղաքաց Հրէայքն, եւ հեթանոսք սրտացաւութեամբ, վասն առնն զո՛ւր մեռելոյ, տարապարտո՛ւց կորուսելոյ։ 37Յայնր վերայ սրտի մտօք Անտիոքոս դժգմեցաւ, ՚ի գո՛ւթ դարձաւ եւ արտասուեա՛ց յոյժ ՚ի վերայ սրբութեան եւ բազում իմաստութեան առնն։ 38Եւ ջեռաւ բորբոքեցաւ ՚ի սրտմտութիւն բարկութեան իւրոյ. եւ անդէն հրամայեաց զգլխո՛վ ածել զծիրանիսն Անդրոնիկեայ. եւ զԱնդրոնիկոս մերկացեալ ՚ի հանդերձէ իւրմէ, շո՛ւրջ ածեալ զքաղաքաւն, եւ ՚ի նմին տեղւոջ ուր զՈնիա՛յն անօրինեցին՝ հրամայեաց զկառափն հարկանել զանօրէն մահապարտին. ՚ի Տեառնէ զարժան տանջանս ՚ի վերայ չարագործին հասուցելոյ։
39Իբրեւ բազո՛ւմ գաղտագողօնք լինէին գանձին ՚ի ձեռն Լիւսիմաքեայ Մենեղեայ խորհրդով, եւ համբաւն ՚ի դուրս յաճախէր, ժողովեցան զօրքն ՚ի վերայ Լիւսիմաքեայ. քանզի բազում նուագս ոսկիս կորուսեալ ՚ի միջոյ համարուէն։ 40Իբրեւ սկսան զօրքն տագնապել, եւ լի բարկութեամբ ՚ի վերայ յարձակել. վառեցոյց Լիւսիմաքոս արս իբրեւ երիս հազարս։ Սկսաւ ձեռն ՚ի գործ արկանել, եւ սկիզբն առնել գործոցն չարութեան. արամբ միով որ խուժադո՛ւժ եւս էր տեսանելո՛վ քան զմտօքն թանձրութեան։ 41Իբրեւ տեսին զԼիւսիմաքեայ զդա՛ւն եւ զնենգութիւն որ եղեւ՝ խռնեցան վաղվաղակի, ձեռն ՚ի գործ առնէին, ոմն վէմս, ոմն վի՛րգս, կէսքն զաւա՛զն զխիճն հողախառն առ հասարա՛կ յարձակելոցն ՚ի վերայ արկանէին։ 42Զոմանս վիրաւորս, զոմանս կառափնատս արձակէին, զբազումս սպանանէին, եւ զամենեսին առ հասարակ ՚ի փախուստ դարձուցանէին. զնոյն ինքն զսեղանազերծ զտաճարակապուտ՝ զգանձի տամբն արկանէին փախստեայ։ 43Վասն այսր ամենայնի լինէին դատաստանք ընդ Մենեղայայ։ 44Իբրեւ եկն էջ թագաւորն ՚ի Ծուր, յանդիմա՛ն նորա իսկ էին դատաստանք. զի եկին ա՛րք երեք ՚ի ծերակոյտ ժողովրդենէ անտի ցուցանել զիրաւունս։ 45Իբրեւ ՚ի պարտութիւն մատնեցաւ Մենեղաւոս, խոստացաւ գանձ բազում տալ Փտողմեայ, զի հաճեսցէ զմիտս նորա։ 46Վասն այսորիկ առեալ զթագաւորն մեկուսի՝ իբրեւ զբօսանաց պատճառաւ՝ շրջեաց զմիտս նորա. 47զամենայն չարեացապա՛րտ Մենեղաւոս արձակել ՚ի պարտեաց անտի։ Եւ զայն տառապեալս, որ թէպէտ առաջի Խաղտեաց դատ վարէին, իրաւ գտանէին, արձակեալք՝ գտեալք անարատք երթային, զնոսա մահապարտս արարին։ 48Եւ վաղվաղակի զանիրաւութեան պատիժս զնոքօք արկանէին, որ վասն քաղաքին եւ գնդին եւ սպասուն սրբութեան գուժել եկեալ էին։ 49Եւ վասն ա՛յսր ամենայնի Ծուրացիքն չարատեացք առատապէս սրտացաւութեամբ հանդերձեցին զնոսա, 50եւ յղարկեցին զՄենեղաւոս վասն իշխանացն ռըժդութեան եւ ագահութեան։ Հաստատեալ կայր չարախօսութիւն մեծ, եղե՛ռն վնասու քաղաքացւոցն իւրոց կացուցանէր։