Բ Մակաբայեցիներ

14

1Յետ երից ամա՛ց ժամանակի դէ՛պ եղեւ դիմել Դեմետրեայ Սելեւկեանց ՚ի վերայ Հեբրայեցւոց ընդ երե՛ք քաղաքեան նաւահանգիստ՝ մեծա՛ւ գնդաւ, բազում զօրօք ՚ի ներքս 2յաշխարհամիջի անդր արշաւել, մերժել զԱնտիոքոս եւ զնորո՛ւն Լիւսիաս։ 3՚կիմոս ոմն է՛ր լեալ յառաջ, կամօք իւրովք պղծեաց զառաջինն խառնակութեամբ ժամանակաց։ Խորհեցաւ ՚ի միտս իւր եւ ասէ թէ՝ Որպէս եւ է, սակայն անհնա՛ր է նմա գտանել փրկութիւն, եւ ո՛չ այլ գոյր նմա մերձենալ առ սեղանն սրբութեան։ 4Եկն եկաց առաջի արքայի Դեմետրեայ ՚ի հարիւրորդի յիսներորդի յառաջնում ամի, մատուցանէր նմա պսակս ոսկիս եւ արմաւենիս, եւ ոստս թաւս ՚ի պատիւ մեհենին։ Եւ զայն օր լո՛ւռ լինէր. 5բայց ժամանակի՛ սպասէր իւրում անմտութեանն օգնա՛կան գտանելոյ։ Իբրեւ դէ՛պ եղեւ օր մի ՚ի խորհուրդ կոչել զնա Դեմետրեայ. սկսաւ հարցանել զնա արքայն. Յի՞նչ օրէնս, յի՞նչ կամս, յի՞նչ խորհուրդս կա՛ն ընդ մեզ Հեբրայեցիքդ՝ որ ՚ի Հրէաստանի են։ 6Ա՛յսպէս ետ պատասխանի. Ասիդացիքդ որ անուանեալ են ՚ի մէջ Հրէիցդ՝ որոց սպարապետ եւ զօրավար Յուդա Մակաբէ համբարձեալ է, զօրաժողո՛վ են՝ ՚ի մա՛րտ պատերազմի պատրաստեալ են, յուզեն հանապազ զժողովս նոցա. եւ ո՛չ տան խաղաղութեամբ հնազանդել ձերում տէրութեանդ։ 7Վասն այսորիկ իմ աւասիկ թողեալ ՚ի բաց զփա՛ռսն հայրենի՝ զքահանայութիւն, եկեալ հասեալ եմ առ քեզ. 8նախ՝ վասն իրացս արքունի սրտացաւութեամբ ցուցանել, եւ ապա վասն մե՛ր. զի մեծաւ ծփանօք մտախո՛հ հասի առ քեզ վասն արանցն անմտութեան. որպէս ամենայն ազգն մեր յանպարտ՝ անպարտ կա՛ն ՚ի խռովութեան։ 9Այլ որպէս ընդ կողմանս կողմանս եւ ընդ աշխարհս ամենայն խորհուրդս խաղաղութեան՝ եւ կա՛մս մարդասէրս ունիք, զայն ամենայն տեղեկացեալ գիտեմ։ 10Այլ մինչ Յուդա կենդանի է՝ անհնա՛ր է խաղաղութիւն առնուլ իրաց արքունի ՚ի Հրէաստանի։ 11Իբրեւ նա ա՛յսպէս սկսաւ խօսել վասն նորա, ա՛յլ աւագանին որ թշնամութեամբ ոխս պահէին Յուդայ, առաւել եւս շուրջ զայրացուցին զթագաւորն։ 12Մինչ անդրէ՛ն վաղվաղակի հրամայեաց կոչել զփղապե՛տն Նիկանովր, ե՛տ զօրս ՚ի ձեռն, եւ կացոյց սպարապետ կողմանցն Հրէաստանի. արձակեաց մեծաւ հանդերձաւ, 13բազում պատուիրանաւ զի զՅուդայ ինքնին ՚ի գլխովին զբռա՛մբ արկանել, եւ զգունդն ամենայն յա՛յսկոյս՝ յա՛յնկոյս ցրել. ա՛նդ կացուցանել զԱղ՚կիմոս քահանայապետ մեծի տաճարին։ Ա՛յն որ ՚ի Հրէաստանէ 14անտի ազգքն փախստական գնացեալ էին վասն Յուդայ, գային պառակտեալք՝ եւ անդէն խառնէին ՚ի գունդն Նիկանովրայ. զՀրէիցն թշուառութիւն իւրեանց փառաւորութիւն համարէին։ 15Սոքա իբրեւ լսէին զՆիկանովրայ զարշաւանն. եւ զայնչափ յոյզսն հեթանոսաց. հող ՚ի գլուխ լինէին, առաջի թաւալէին, որ իսկզբանէ յաւիտենից հաստատեաց զի՛ւր , եւ յամենայն ժամանակի յայտնապէս ձեռնկալո՛ւ լինէր իւրոյ վիճակին։ 16Իբրեւ հրամա՛ն տայր զօրավարն՝ փութանակի ընդ առա՛ջ եղեւ նմա ՚ի գեօղ մի Դեսաոմ անուն՝ 17Շմաւոն եղբայր Յուդայ, ՚ի դիմի՛ հարաւ Նիկանովրայ. եւ առ փոքր մի նիզակակցացն յանզգաստութենէ ՚ի պարտութիւն մատնեալ։ 18Սակայն լուեա՛լ էր Նիկանովրայ զարանցն քաջութեան, եւ զմարտ պատերազմի ՚ի վերայ աշխարհին ճգնութեան քաջութեամբ, երկնչէր զիրս դատաստանին արեամբ վճարել։ 19Վասն այսորիկ յղեաց կոչեա՛ց նա զՊոսիդոնիոս, եւ զԹէոդոտոս, եւ զՄատաթէոս, տա՛լ եւ առնուլ՝ եւ կռել դաշինս։ 20Իբրեւ բազում տարուբեր եւ խորհուրդք ՚ի մէջ լինէին, եւ ՚ի բազումս եւս զօրագլուխն զխորհուրդն սփռէր. եւ զօրքն եւս միաբանութեամբ միով հաւանութեամբ զհաշտութի՛ւն յանձն առնուին։ 21Եդի՛ն զուխտն առաջի՝ եւ դաշինս կռեցին։ Ժամադի՛ր լինէին միմեանց, յորում աւուր ՚ի մի՛ վայր հասեալ զուխտսն հաստատեսցեն։ Եկին առ միմեանս, աթո՛ռս արկին, խորհո՛ւրդ խորհեցան, դաշի՛նս կռեցին։ 22Յուդա հրամա՛ն ետ իւրեանց գնդին՝ վառե՛լ պատրաստե՛լ՝ դարանամո՛ւտ լինել, զի մի դա՛ւ ինչ չարագործութեան նոցա ՚ի թշնամեացն լինիցի։ Եւ ա՛յնպէս զգուշութեամբ զյօրինի դաշինս ընդ միմեանս հաստատէին։ 23Եւ մտեալ շրջէր յԵրուսաղէմ ո՛չինչ անկարգ եւ անօրէն գնացիւք։ Զայն որ խառնիճաղանճ զօրս յինքն կուտեալ էր՝ յիւրաքանչիւր տեղիս արձակէր։ 24Եւ ունէր Նիկանովրայ զՅուդայ գրգանօք փափկութեամբ՝ եւ մտադեւր սիրով։ 25Աղաչեաց կի՛ն առնուլ ՚ի նմանէ, զի գո՛ւթ անկցի, եւ զաւակ խառնեսցի։ Յա՛նձն առ Յուդա, հաւանեցաւ, հաստատեաց, ընտանեցաւ։ 26Իբրեւ ետես Աղկիմոս զնոցա ընդ միմեանս հաւասարութիւն, եւ դաշինք որ ՚ի մէջ կռեցան, վարեա՛ց ե՛կն վաղվաղակի առ Դեմետրիոս. ամբաստա՛ն լինէր զՆիկանովրայ. եւ ցուցանէր՝ օտարաձա՛յն այլամիտ խորհուրդս ունել նմա ընդ օրէնս արքունի. զի զվնասակարն իրաց արքունի՝ յորդէգիրս առեալ ժառանգ՝ ի՛ւր անձին փոխանակ կացուցանէ։ 27Իբրեւ լսէ՛ր զբանս անօրէն բանսարկուին՝ ՚ի սրտմտութիւն բրդեցաւ թագաւորն. հրամա՛ն ետ թագաւորն հրովարտա՛կս տալ, յա՛յտ առնել թէ չէ՛ հաճեալ ընդ դաշինս հաւանութեանն։ ՚Ի նմի՛ն հրովարտակի հրամա՛ն տայր՝ կապեա՛լ ոտիւք եւ կապեալ ձեռօք տա՛լ ածել զՄակաբէ ՚ի քաղաքն Անտիոքացւոց։ 28Իբրեւ ա՛յս ամենայն ա՛զդ եղեւ Նիկանովրայ, խոնարհեալ կործանեալ՝ կայր տրտմեալ ՚ի միտս իւր թէ ստութիւն ինչ մտցէ ՚ի դաշինս անդր. եւ ուխտքն եղիցին տարապարտուց, յոչի՛նչ վնասու ՚ի վերայ առնն արդարոյ։ 29Բայց քանզի զհրամա՛ն ինչ ո՛չ անցանել ըստ թագաւորին, սպա՛ս արար մարթանօք զհրամանն կատարել։ 30Իսկ Մակաբէոս՝ իբրեւ ետես յայրատագո՛յնս իմն մատուցեալ զնա Նիկանովրայ. եւ զօրէն նուաճութեանն խստագոյնս եւ շինականագոյնս մերձենալ նորա ՚ի նա. ո՛չ լա՛ւ համարեցաւ զյանդգնութիւնն Նիկանովրայ. անդէն յանդիման նորա շա՛տ զոք ընդ իրեարս շփոթեաց. եւ ինքն ե՛լ գնաց յերեսաց Նիկանովրայ։ 31Իբրեւ ետես Նիկանովր, թէ ա՛յնպէս զձեռօք ո՛չ կարաց ածել զա՛յրն որպէս կամէր. ե՛կն եհաս ՚ի վերայ քահանայիցն ՚ի տաճարին սրբութեան՝ մինչդեռ նոքա զպատարագսն մատուցանէին, սաստէր նոցա՝ զայրն ՚ի ձեռս տալ վաղվաղակի։ 32Նոքա երդմամբ հաստատեցին՝ թէ ամենեւին զայն այր եւ տեսեալ չի՛ք մեր. ձգեա՛ց զձեռն իւր ՚ի տաճա՛ր անդր, 33եւ ա՛յսպէս երդուաւ. Եթէ ո՛չ կապեալ ոտիւք եւ ձեռօք զՅուդա ՚ի ձեռս իմ տայցէք, զայդ Աստուծոյ հա՛րթ յատակ արարից, եւ զսեղանդ կործանեցից, եւ զտաճարդ զայդ նուիրեալ որմզդակա՛ն դից հաստատեցից։ 34Եւ զայս իբրեւ ասաց՝ ե՛լ գնաց։ Քահանայքն ձե՛ռս բարձին յերկինս, կարդային առ որ յամենայն ժամանակի օգնական եւ պաշտպա՛ն լինէր ազգին իւրեանց՝ եւ ասէին. 35Դու Տէր ամենայնի, աննիազ յամենայնէ, լի՛ ամենայնիւ. քեզ կամք ա՛յնպէս եղեն, հաստատել զտաճար բնակութեան քոյ ՚ի միջի մերում։ 36Եւ արդ՝ յամենայնի սրբութեամբ Տէր, պահեա՛ դու յաւիտեան զայս նորոգապէս սրբութեամբ զտաճար քո։ 37Հռա՛քս ոմն անուն՝ ՚ի ծերակոյտ ժողովրդենէ անտի ՚ի զօրացն Երուսաղեմի ա՛յր ընդընկերասէր, մարդասէր յոյժ, բարենշան բարեհամբաւ, ըստ խնամոտ մտաց՝ հա՛յր կարդացեալ Եբրայեցւոց։ 38Զի յառա՛ջ ժամանակի անդ՝ զանխառն զանապակ օրէնսն օրինադի՛ր լինէր Հրէութեան ոգւով եւ մարմնով. յառաջ տուեալ էր զանձն ամենայն ազատութեան։ 39Իբրեւ կամեցաւ Նիկանովր յա՛յտ յանդիմանութեամբ զթշնամութիւն յայտնել զոր ունէր ընդ Հրէայսն, հատոյց զօր աւելի քան զհինգ հարիւր, երթալ ՚ի բուռն առնուլ զնոսա։ 40Զի ա՛յսպէս ասաց, թէ այդք եւս ամաչեցեալք դարձցին, գործ մեծ գործեցից ՚ի վերայ քաղաքիդ։ 41Իբրեւ հասին զօրքն, զաշտարակն պատեցին, եւ ՚ի վերայ դրանն գո՛ւն գործեցին. ձա՛յն տային միմեանց հո՛ւր մատուցանել՝ զի զդուռն հրձի՛գ արասցեն։ 42Իբրեւ այնչափ ՚ի վարան տագնապի մտանէր այրն, ո՛ւշ առնէր, անձին հրամայէր, դնէր սուսեր ընդ պորտով, կամէր ազատօրէն մեռանել քան անկանել ՚ի ձեռս անօրինաց, եւ պղծել զանձին ազնուութիւն։ 43Եւ սրովն ուղղո՛րդ ՚ի ներքս երթայր վասն ճեպոյն վտանգի։ Եւ զօրացն ընդ դրունսն խուժելոյ. կամէր ելանել ՚ի վեր եւ զանձն ՚ի բարձուէ ընդ պարիսպն հոսել։ 44Նոքա իբրեւ յիւրեանս ա՛յսր ա՛նդր խուճապեցան, եւ ՚ի նմանէ ամբոխն փարատեցաւ. ե՛դ զսուսերն եւ չոգաւ զիւրովին. 45եւ կանգնեցաւ անդէն, մինչեւ զօրն եւ ոգիքն անդէն կային. եկն յայտ անդր զայրագին լի՛ բարկութեամբ, մինչեւ արիւնն գունդագունդ արտաքս հոսէր, եւ վէրքն չարաչար պատառեալ էին, եւ ամբոխն առաջի անդ յա՛յսկոյս յա՛յնկոյս փարատէր։ 46Ե՛լ եկաց ՚ի վերայ վիմի միոջ, յանդիման կողմանցն երկոցուն. խոնարհեցաւ ա՛ռ ՚ի գիրկս իւր զաղիսն արեամբն հանդերձ, եւ ցո՛յց ՚ի վեր յերկինս, կարդա՛ց զՏէր կենդանութեան զոգւոց եւ զմարմնոց՝ եւ ասէ. Զսո՛յն հատուցումն հատուսջիր դու նմա։ Եւ նա զա՛յս օրինակ փոխեցաւ յաշխարհէ։

Աստվածաշունչ «Գրաբար» Թարգմանություն (1805)